Максiм Багдановiч

ГИЛЯ

(Перевод В.В. Шаповала)

НА ЧУЖЫНЕ

Вакол мяне кветкі прыгожа красуюць.
Маркотна між іх я хаджу адзінок,
Аж бачу - мне сіняй галоўкай ківае
Наш родны, забыты ў цяні васілёк.
"Здароў будзь, зямляча!" Чуць бачны ў даліне,
Панура, нявесела шэпча ён мне:
"Ўспамянем, мой дружа, ў багатай чужыне
Аб беднай, далёкай сваёй старане".

1908

ДУР КХЭРЭСТЫР

Барьёна-пхутёна паш мандэ куч цвэты.
Исы машкир лэндэ кирко про ило,
Екхатыр дыкхава др ада чюжо свэто
Синёла о цвэтыцо мангэ джиндло.
"Бахт тукэ, мро пшала!" - Пхэнэла тугаса,
Г'алёв, надыкхно ёв дрэ да бар бари:
"Дрэ пхув барвалы, пшалоро, зрипираса
Камлы, чёрори родно риг амари".

МАЕ ПЕСНІ

І

Калі смутак моцна дзьме душу маю
І шкада мне дзён загубленых сваіх, -
Я паціху песні сумныя пяю,
Ўсю жуду сваю выкладываю ў іх.
Ціха песня разліваецца, звініць,
Вымаўляе, як я моладасць згубіў,
Як дагэтуль не патрапіў палюбіць
І саўсім, бадай, праўдзіва шчэ не жыў.

ІІ

А як родную згадаю старану,
Як згадаю яе буднасць і нуду, -
Сэрца сціснецца, і я пяяць пачну, -
Мо душу хоць трохі гэтым адвяду.
Грозна песня разліваецца, грыміць,
Долю горкую, мужыцкую кляне,
Бо нявідзімы ланцуг на іх вісіць,
Бо ім цяжка жыць у роднай старане.

1908

І

Коли туга стасавэла илоро,
Подгинава нашадэ мрэ дывэса,
Зрипирава пэскирэ киркэ гиля,
Роспхэнава палэ дар мири уса.
Башавэла, сыр о руп, гилы мири,
Ракирэла: нашадём мро тэрныпэн,
Налатхны исы саекх мри камлори,
Чячюнэс - начячюно мро джиибэн.

ІІ

Сыр мэ зрипирава э риг амари,
Со ласа авэла - дрэван мэ дарава, -
Ило стасадёла, - мэ дрэ гилори
Мэк набут мри дёскири дукх рострадава.
Гилы мри, сыр годла урняла, сыр громо -
Прэ бахт манушэнгри кирки - арманя,
Ёй дро састыра надыкхнэ пхарэ, со мэ
Ивья сыкавава, ясва - сыр паня.

1908

Ціха ўсё было на небе, зямлі і на сэрцы...
Ноч цемнатою навокала ўсё пакрывала,
Ясныя зоркі блішчалі, і месяц ўжо выплыў,
Неба, і лес, і палі серабром аблівая.
Ўсё ўжо уснула, і толькі бярозы шапталісь,
Толькі асіны шумелі, і толькі калоссі,
Ў полі шырокім качаясь, зямлю цалавалі.
Ціха ўсё было на небе, зямлі і на сэрцы.

Э РАТ

Про болыбэн штыл, прэ пхув, про ило сыс...
Рат калы свэто саро короро закэрэлас,
Кэ черг'эня хачинэ чён учё сыкадяпэ,
О болыбэн, о вэша зачивэлас рупэса.
Саро суто сыс мишто, екхэ брэзы ракирнас,
Екхэ осины гондя дэнас, екхэ гива вса,
Сыр дрэ здраны, прибандёнас кэ пхув, чюмидэнас.
Про болыбэн исыс штыл, сыр прэ пхув, про ило сыс.

Каля шляху ў чыстым полі
Магіла стаіць;
Кругом круціць завіруха,
Гуляе, шуміць.
На магіле адзінока
Каліна расце;
Яе вецер абвявае,
Мяцеліца гне
І навокала магілы
Спявае-гудзіць
Пра таго, хто ў чыстым полі
Пахаваны спіць...

Пашо дром дрэ бари фэлда
Гробо сы дыкхно;
Дой бари балвал кхэлэла,
Ив росчюрдыно.
Екхори сы про да гробо
Калина лолы;
Ла, тэрня, балвал марэла
Дрэ бари холы
И багала прэ да гробо,
Пашо дром тэрдо,
Палэ лэстэ, кон суто сы
Одой згарадо...

ПРЫЙДЗЕ ВЯСНА

Холадна. Вецер па полі гуляе,
Вые, як звер,
Снег узрывае, нуду наганяе, -
Кепска цяпер!
Але мне сэрца пяе: не нудзіся!
Прыйдзе вясна!
Гукне: "Прачніся, зямля! прабудзіся
З цяжкага сна!"
Сонца прагляне, зазелянее
Траўка ў лугу,
Гукне вясна і, як ветрам, развее
Гора-нуду!

Сыр шылало! Сыр о рув, уинэла
Балвал аври,
Ив росчюрдэла, туга додэла
Мангэ бари!
Саекх багала: "Вэсна явэла!" -
Мро илоро:
"Пхув джянгавэла и рострадэла
Суно пхаро!"
Кхам сыкадёла, чяр выбарьёла
Гожо-ковлы,
Вэсна явэла, сыго хасёла
Туга калы.

З ЦЫКЛА "ЭРАС"

І

У космас схаваліся кветы
чырвоныя,
Кветы чырвоныя,
Неапылёныя.

Хцівасць жадання іх томіць
таёмная,
Томіць таёмная,
Сіла няскромная.

Але дарэмна ў іх сокі б'юць
шпаркія,
Сокі б'юць шпаркія,
Свежыя, яркія.

Звянуць яны, тыя кветы
чырвоныя,
Кветы чырвоныя
Неапылёнымі.

Зірнуў, як між валос, між хмар калматых, цёмных
Чырвоны маладзік
І ўраз згадаў мне рад уздыхаў прыглушоных,
І мук любоўных крык,
І цела гібкага шалёнасць, ізвіванне,
І п'яны, душны пах...
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Ў грудзях сціскаецца гарачае дыханне,
Кроў хваляй б'е ў нагах.

[1908-1909]

І

Андрэ - дро космосо - цвэты
лолёна,
Цвэты лолёна,
Нэ на хачёна.

Дёскири труш лэнгэ дэла
ратякири,
Дэла ратякири,
Зор биладжякири.

Ивья да зэлэно зор
розбарьёла,
Зор розбарьёла,
О рат кэрадёла.

Дро екх дывэс яда цвэты
шутёна,
Цвэты шутёна,
Мэк на хачёна.

Сыр бы машкир бала, о чён тэрно дыкхэлас
Тучендыр - саноро,
Дукхаса зрипирдём, сыр ман раты кхарэлас
О камлыпэн миро,
Тхадэлас ухтэлды; мири годы чёрэлас
О кхандыпэн мато...
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Дро колына о пхурдыпэн тэрдо, марэлас
Ко г'эра рат тато.

[1908-1909]

Хмурыя, цёмныя гудзяць і шэпчуць елі.
Бор чырванее на яснай зары.
Грудзь вольна дыша, кроў калышацца ў целе, -
Ціха цалую мяккі мох на кары.

Сэрца гарачае да ствала прыжымаю,
Ясныя слёзы на смалу ціха лью,
Ў неба сінеючыя вочы падымаю, -
Дзіўнае нешта грудзь калыша маю.

Даўней цураўся я вас, сосны, елкі,
У месцы пыльным і душным праклятым жыццё прайшло,
А цяпер бачу я зялёныя іголкі,
Чую, як глуха стучыць дзяцел у дупло.

А цяпер бачу - неба борзда дагарае,
Сам у гэтым свеце ледзьве-ледзьве гарыш;
Ноч ідзе: месяц тонкі, белы выплывае
Там, дзе падняла ель зялёны свой крыж.

[1908-1909]

Багана кашта, сувья лэндэ калёна.
Прэ зоря яда вэш баро сы лоло.
Пхурдава прэ воля, миро рат татёла, -
Про кашт чюмидава о мохо ковло.

Шунэла ило хачкирдо кашт джидо,
Ясва мрэ пэрэна прэ смола джиды,
Якха - сыр о болыбэн жужакирдо, -
Э зор дро колын сы надужакирды.

Г'ара на камьём о вэш, кана родава,
Армандыно форо миро джиибэн хаськирдя, мэ джином,
Сувья зэлэна акана мэ дыкхава,
Накхитко марэла накхэса о кашт, г'алыём.

Дыкхав акана - болыбнытко мурдёла
Э зоря лолы; кокоро надыкхно;
Э рат - пашэдыр: о сано чён парнёла,
Кай кашт г'аздыя о трушыл зэлэно.

[1908-1909]

Я, бальны, бесскрыдлаты паэт,
Помню, раз пазабыў сваё гора, -
Гэта чуда зрабіў Ваш прывет.
Я - бальны, бесскрыдлаты паэт!
Мо жыцця майго верш ужо спет, -
Дык няхай Вам хоць песня гавора,
Як бальны, бесскрыдлаты паэт
На гадзіну забыў сваё гора.

1909

Насвало, бипхакэнгро поэто,
Мэ екх моло мри дукх бистырдём, -
Яда чюдо скэрдя тро привето.
Насвало, бипхакэнгро поэто,
Ячявава гилы про свэто,
Соб пхэнэлас, коли б мэём:
Насвало, бипхакэнгро поэто,
Мэ про миго мри дукх бистырдём.

1909

Прывольная, цёмная пушча:
Вялізныя ліпы, дубы,
Асінніка, ельніка гушча,
Між хвоі апаўшай - грыбы.

Ўсё дзіка, пустынна імшыцца,
Агністая спека стаіць.
На моху між спелай брусніцы
Лясун адзінокі ляжыць.

Каравая моршчыцца скура,
Аброс цёмным мохам, як пень,
Трасе галавою панура,
Бакі выгравае ўвесь дзень.

Гляджу на яго я уныла, -
На сэрцы і жаль, і жуда:
Ўсё знікла - і ўдаласць, і сіла!
Прапала, як дым, як вада!

[1909]

Прэ воля баро вэш калёла:
Пхурэ липы, дэмбы тырдэ,
Тэлэ - тыкныпэн подбарьёла,
Тэлал - хухура згарадэ.

Мохоса кашта зэлэнёна,
Учё - холямо кхаморо.
Прэ чяр, кай о мури лолёна,
Вэшытко пашло екхоро.

Ёв дрэ тхулы цыпа каштытко,
Про муй лэстэ брынды барэ.
Тринскирла шэрэса вэшытко,
Татькирла шукэ пашварэ.

Дыкхава прэ лэстэ тугаса, -
Э дукх дро ило хачкирды:
Саро хаськирдо муршыпнаса,
Э зор, сыр о тхув, нашады.

[1909]

Бор шумеў, навяваў зводны сон,
А ў ім ціха гул раздаваўся, -
Гэта ў небе лясун калыхаўся
На вяршынах вялізных сасон.
Яму месяц маркотны свяціў,
Падымалі крыжы ў неба елі, -
І ў сіняй нябеснай купелі
Душу дзікую ён ахрысціў.

[1909]

Вэш гиляса суно прикхарэлас,
Башавэнас каштытка маса, -
Качинэлас вэшытко, уса
Прэ уче пхурэ сосны ухтэлас.
Лэскэ яг мурдыны чён чидя,
Ёлки про трушыла лэс г'аздэнас,
Дро жужо болыбэн хор чюрдэнас,
Дякэ дико ди пэскэ болдя.

[1909]

І

Гнусь, працую, пакуль не парвецца
Мне жыццё, як сагніўшая ніць;
А каб ведаў, што столькі пральецца
Майго поту, не стаў бы і жыць.

Адтаптаў сотні вёрст пехатом я,
Будаваў я дарогі, масты;
Ліўся пот мой, як рэзаў на ком'я
Плугам глебы сухія пласты.

Працаваў пад пяском, пад дрыгвою
І не мала там выцерпеў мук,
І не прыдзецца мне пад зямлёю
Гэтых чорных саромецца рук.

А канаць ужо час: пот і слёзы
Мне жыццё, нібы мышы, грызуць;
Гора гне, як мяцеліца лозы,
Цэлы век не дае мне дыхнуць.

Шчасце ж гляне і ў даль пранясецца,
І магу я аб ім толькі сніць...
Дык няхай жа, няхай сабе рвецца
Мне жыццё, як сагніўшая ніць.

ІІ

Я хлеба ў багатых прасіў і маліў, -
Яны ж мне каменні давалі;
І тыя каменні між імі і мной
Сцяною вялізнаю ўсталі.

Яна усё вышай і вышай расце
І шмат каго дужа лякае.
Што ж будзе, як дрогне, як рухне яна?
Каго пад сабой пахавае?

[1909]

І

Дрэ буты банькирдэс, ман рикирла
Джиибэн про кирно тхаворо;
На джиномас, со ман дужакирла, -
Намол дакицы кхам да саро.

Пирангро шэла вэрсты псиравас,
Кай-никай подыкхтём бутори;
Лонькирдо миро кхам прочивавас
Прэ шуки, прэ кирки пхув мири.

Тэлэ пхув, тэлэ мэл мэ дукхаса
Вылыджявас саро киркипэн;
Гаравэна коли, патываса
Сыкавав прэ васта калыпэн.

Тхадынэ мрэ бэрша да бутяса,
Сыр ясва пирдал мрэ ангушта;
Бибахт ман банькирэла дукхаса
Саро дром, сыр балвал о кашта.

Ман э бахт никай на дужакирла,
Ла дыкхтём дро сунэ, чёроро...
Думиндём, на ивья ль ман рикирла
Джиибэн про кирно тхаворо?

ІІ

Маро барвалэндыр мангьём прэ чянга, -
Бара мангэ, Дэвла, чюрдэнас;
Бара кана машкир амэндэ, бэнга,
Ёнэ баруны бар г'аздэнас.

Барьёла, барьела да бар зоралы,
Бутэн барвалэн даравэла.
Коли ж ёй пэрэла прэ пхув дрэ холы,
Конэс ада бар згаравэла?

[1909]

Чарнеецца сажаю вечар.
Дождж б'ецца аб хвалі ракі;
Гуляе, гудзе над ёй вецер,
Заводзіць, што ў полі ваўкі.

Спакойна мне тут пад вадою:
Залёг я ля млына на дне;
Апруся на кола рукою, -
Млын казку старую пачне.

Кругі завіруюцца жорнаў,
Трасецца хадырна сцяна;
А думы - як колас без зёрнаў, -
Усё мяне цягне да сна.

Бяспамятна колы піхаю,
Хілюся да дна галавой -
І ўжо я драмлю, засыпаю
Пад шум непагоды глухой.

1909

Бельвель вангарэса калёла,
Брышынд чингирэла паны;
Прэ волны балвал холясола,
Ровэла, сыр дико рувны.

Мишто мангэ тэло паны сы:
Пашло сом тэлэ ко асяв;
Э рота пхури парамыси
Ракирла, сыр ла крэнцынав.

Бара гиворо тхиинэна,
Издрана асяв каштуно;
Сыр клосо чючо, ди чингрэна
Мри думы, ракхэла суно.

Пэс на рипири, крэнцынава
Вастэнца да рота пхари;
Палэ дро сунэ мэ шунава:
Багала балвал гилори.

1909

ПУГАЧ

Загарэлісь кроўю вочы. Вось нясецца
З цёмнай елкі гук нуды і смеха,
І далёка голас аддаецца -
Пракацілася па лесе рэха.

І, лякаючысь, канца чакаеш ночы.
Ўсё здаецца: ўстаў лясун вялікі -
Чырванеюць, адбіваюць кроўю вочы,
Не змаўкае смех глухі і дзікі.

[1909]

Дрэ якха о рат лолёла хачкирдо.
Вэш кало, г'алёв, саро сандуй ровэла,
Глос подэла чирикло-трашакирдо,
Дурыдыр ада глос эхо отмарэла.

Зоря ту дрэ дар бари дужакирэса.
Сыкадёла о вэшытко джянгадо, -
О якха лолёна хачкирдэ ратэса,
Вса шундло сандуй рундло трашакирдо.

[1909]

Віншую ад душы, панове,
З трохлеццем вашае дзіця -
Газету ў беларускай мове.
Віншую ад душы, панове,
Яе, і ў простым, шчырым слове
Жадаю доўгага жыцця.
Віншую ад душы, панове,
З трохлеццем вашае дзіця.

[1909]

Бахтало свэнко, мрэ раялэ,
Лылэскэ трито бэрш пхэрдо -
Прэ парнэрусско чиб багала
Тумаро лыл, сыр мас джидо,
Мэк бахт и састыпэн лыджяла
Мро лав илэстыр ракирдо.
Бахтало свэнко, мрэ раялэ,
Тыкнэскэ трито бэрш пхэрдо.

[1909]

(Ахвярую М.А.Кіц-най)

Я сяджу без агню. Я стаміўся, прамок!
Над зямлёю - імгла, у душы маёй змрок.
О, як пуста у ёй! О, як холадна жыць!
Але вось цераз цемень маланка блішчыць,
Асвячае мне вобраз Хрыста... яго крыж...
Ажываеш, здаецца, душою гарыш.
Але толькі чаму ж так малы гэты час?!
Зноў навокал цемень. Свет зірнуў і пагас.
Не глядзіць на мяне ясны вобраз Хрыста.
Над зямлёю імгла, у душы пустата.

[1909]

М.А. Киц-накэ

Биягакро бэшто сом кхино. Киндыпэн.
Сыр дро ди короро, сы прэ пхув калыпэн.
Миро ди сы чючё! Свэто сы шылало!
Блэскавица дыкхны дро да свэто кало:
Исусоскиро муй, лэскро свэнто трушыл
Джидякирла мро ди др ада рат, др ада шыл...
Нэ палсо ж яда яг про екх миго явья?
Акана калыпэн. Яда яг хасия.
Исусоскиро муй на дыкхава лачё, -
Калыпэн сы прэ пхув, сыр дро ди мро чючё.

[1909]

Сосны, елі, хвоя, хвошчы,
Цёмны мох.
Чую я - лясун касматы
Тут залёг.
Паваліўся ён на хвою,
На кару,
І усім калышэць, дзвіжэць
У бару.

1909

Сосны-ели, киндо мохо,
Вэш тэрдо.
Г'алыём, адай вэшытко
Гарадо.
Прэ кашта ухтя, прэ цыпа
Зорало,
Качинэла сосны-ели,
Вэш кало.

1909

Палаюць асіны, каліны,
Чырвоныя сыплюць лісты
І вязкай жаўцеючай гліны
Цяжолыя крыюць пласты.

Брыдзець, пахіліўшысь панура,
Лясун на раздоллі дарог.
Абшарпана старая скура,
Зламаўся аб дзерава рог.

Дарога ўся ў лужах. Размыта
Дажджом праліўным каляя.
Гразь чаўкаець жадна капыта,
Шуршыць, упаўзая, змяя.

Касматая шэрсць перамокла,
Стаміўся ён, стары, прадрог;
Лёд тонкі і востры, як сцёкла,
Капыта царапаець ног.

Спяшыць ён дайсці да трасіны:
Там - мяккія, цёплыя мхі,
А тут толькі плачуць асіны
Ды б'юцца галіны альхі.

1909

Хачёна калины ягаса,
Осины чюрдэна лолэ
Патря и мулэ гожыпнаса
Закэрна хыва мэлалэ.

Бандёла тугатыр вэшытко,
Тырдэлпэ дромэса, киндо.
Дрэ шматы рандлы лэстэ цыпа,
О рого ґара пхагирдо.

О дром тэлэ чик - на проджяса,
Сыр ковлэ пхувитка исын.
Копыты тырдэла зорьяса,
Дрэ чяр гарадёла саплын.

Пхурэс э здраны тринскирэла,
Кхино, жыко тхав киндыно;
Жыко рат копыты чингрэла
Сыр стёкла, о паґо сано.

Ёв кэ родно блата спешынэ,
Кай мохо тато сы тэлал,
Адай - вса ровэна осины,
Издрана рандя прэ балвал.

1909

Разгулялася вясёлая мяцель,
Прабудзіўся, ў поле кінуўся Падвей.
Ў галаву яму ударыў снежны хмель, -
І не змог ён бурнай радасці сваей.

Пляша, скача. Снег зрываецца, ляціць.
Веюць ў полі снегавыя рукава,
А Падвей нясецца, кружыцца, гудзіць,
Запявае, удалая галава!

Рвецца белы, рвецца, трэплецца насоў,
Разляцелісь яго кудры-валасы,
З трэскам падаюць галіны ад кустоў,
Енчаць, плачуць на раздоллі галасы.

Доўга, доўга будзе цешыцца Падвей!
Калі ж зваліць хмель ў пуховую пасцель, -
Белы снег яго хавае між палей,
Замяцець, уложыць буйная мяцель.

1909

ПХУРДЫНО

Роскхэлдяпэ парны вьюгица аврял,
Джянгадяпэ Пхурдыно кхэрэ пашло.
Ёв ивэстыр матвало аври прастал, -
На зрикирла яда радыма ило.

Ёв кхэлэла, ёв ухтэла пиро ив,
Розмэкнэ бая парнэ про иворо,
Пхурдыно ротаса джяла, кхарла: "Джив!
Дэ шоля и бага, нашадо шэро!"

Парныпэн упрэ ґаздя и рискирдя,
Лэскирэ крэца-бала сы розмэкнэ,
Пхагирэла, сыр о рыч, санэ рандя,
Ёв ровэла, дэла годлы даранэ.

Жыкэ зоря вса кхэлэла накхино!
Сыр пэрэла ёв мато про ив парно,
Учякирла лэс э вьюгица парны,
Згаравэла тэлэ колдра пураны.

1909

Дождж у полі і холад... Імгла...
Дзесь у вёсцы міргаюць агні.
Там, злякаўшысь, схавалась, лягла
Доля горкая ў чорным цяні.

І пад цёмнымі скрыдламі ночы
Не убачаць цяпер яе вочы.

Толькі вецер асенні, начны
Ў полі сумна гудзіць і пяе
Аб радзімай старонцы глухой
Ды аб долі няшчаснай яе.

Цісне сэрца мне песня начная...
Хай жа голасна вецер спявае,

Хай пяе ён у роднай зямлі,
Каб у сэрцах нам сорам збудзіць,
Каб змагацца з няпраўдай ішлі,
Ў чыім сэрцы сумленне не спіць.

Долю чорную ноч не схавае,
Калі выльецца песня жывая!

[1909]

* * *

Шыл дрэ фэлда, брышынд... Ратори...
Гаворо, кай мурдёна яга.
Одой доля кирки амари
Сы суты, гарады дур дро гав.

Тэлэ калэ ратякри пхака
На дыкхэна кана ла якха.

Осенякэ багала раты
Дрэ да фэлда балвал гилори,
Палэ пхув адая, кай нашты
Тэ латхас нисыр бахт амари.

Мэк балвал тэ багал сари рат,
Дро ило кэрадёла мро рат…

Мэк балвал тэ багал дрэ да риг,
Соб амари ладж тэ джянгавэл,
Соб тэ джяс тэ латхас, на дари,
Чячипэн, сыр патыв на совэл.

Калы бибахт нанэ гарады,
Сыр раты да гилы сы джиды.

[1909]

Ты ночкаю каляднай варажыла
І ў воду воск напоўправідны ліла,
Цікавячы, што выхадзіла мне:
Курганчык... белы крыжык... так, магіла!
У гэты рок я буду ўжо ў труне.

І, броўкі хмурачы, са дна ўзяла
Ты белы воск, яго сціскала, мяла
І, смеючысь, сказала: "Дзе твой кон?
Дык чым бы моц яго нас ні спаткала -
Ў маіх руках, як воск, падасца ён".

[1909]

Раты про Карачёно зумавэсас
И дро паны о мом жужо чивэсас,
Камасас тэ джинас э бахт амэ.
О гробо... О трушыл парно... дыкхэсас:
Др ада бэрш тэлэ пхув явава мэ.

Ту на камьян да бибахт, вылэян
О парно мом панестыр, стасадян,
Сандуй, пхэндян: "Дава сы тыри доля?
Ла пхагирава, соб ла на латхьян, -
Ла спарувава пирэ мири воля".

[1909]

Толькi ў сэрцы трывожным пачую
За краiну радзiмую жах -
Ўспомню Вострую Браму сьвятую
I ваякаў на грозных канях.

Ў белай пене праносяцца конi,
Рвуцца, мкнуцца i цяжка хрыпяць...
Старадаўняй Лiтоўскай Пагонi
Не разьбiць, не спынiць, не стрымаць.

У бязьмерную даль вы ляцiце,
А за вамi, прад вамi - гады.
Вы за кiм у пагоню сьпяшыце?
Дзе шляхi вашы йдуць i куды?

Мо яны, Беларусь, панясьлiся
За тваiмi дзяцьмi ўздагон,
Што забылi цябе, адраклiся,
Прадалi i аддалi ў палон?

Бiце ў сэрцы iх - бiце мячамi,
Не давайце чужынцамi быць!
Хай пачуюць, як сэрца начамi
Аб радзiмай старонцы балiць...

Мацi родная, Мацi-Краiна!
Ня ўсьцiшыцца гэтакi боль...
Ты прабач, Ты прымi свайго сына,
За Цябе яму ўмерцi дазволь!..

Ўсё лятуць i лятуць тыя конi,
Срэбнай збруяй далёка грымяць...
Старадаўняй Лiтоўскай Пагонi
Не разьбiць, не спынiць, не стрымаць.

[1913]

Трашано, сыр илэса шунава
Палэ пхув мири дукх хачкирдэс -
Востро Порта, сыр дай, зрипирава,
Э муршэн зоралэн уклистэс.

Вымардэ э зорьятыр, прастана
Да шукар грая дро дурипэн...
Сыр г'ара, амарэ проурняна,
Лэн про дром нашты тэ зрикирэн.

Карик тумэ лаче грэн традэна?
Вса дрэ зэн, вса дро дром бэршорэ.
И конэс тумэ вса дорэсэна?
Кай дрома пасинэ тумарэ?

Вса ёнэ, родно пхув, выродэна
Тумарэн начячен чяворэн,
Савэ тут пало руп забистрэна,
Помэкэна тут дро пхандлыпэн.

Лэнгэ рат вымэкэнти илэстыр,
Сыр ёнэ о здымарья ячнэ!
Сыр ровэла о ди колынэстыр,
Мэк раты тэ шунэн традынэ...

Пхув мири, амари дай кхарэла!
Адая дукх нашты тэ улэл...
Ту прилэ трэ чявэс, ёв камэла
Пал тыро миштыпэн тэ мэрэл!..

Да грая зоралэ лэн лыджяна,
Башавэла руп про урибэн...
Сыр г'ара, амарэ проурняна,
Лэн нисыр нашты тэ зрикирэн.

[1913]