Gija o rom k(o) beng'esa zhind'a i jov pe leste rakirla: "Kon amende tusa
zoraledyr?" O rom rakirla: "Mande si papu, i odava tut uzborine". (poborinela)
I gija jov dro vesh, i jand'a les (benges) ko rich: "Mande si papu, i
odava tut spravine". - Adava tiro papu? - "Ne-ka, ushty-ka, papu! Ne-ka, le
les!" I lyja les, o benges, i poborine i pophagija leskire kukaly, (kokaly)
i nasilu (with extreme effort) vyreskird'ape. I javja khere, i phenela pa date:
"Mamule, mursh!" A e daj uzhe (then) rakirla: "Kful, mro chavo!" I op'at' (again)
rakirla (beng): "Kon amende tusa prytk'edyr?" (sygydyr) - Mande
isy chavoro, trin dyves vygija leske, - i odova tut obtradela. I jand'a les
ko vesh i poddykh'a zajcos (shoshoj) i phenela: "Dogoni-ka les!" ("Dores-ka
les!") I jov gija, i odro jakha na dykx'a. I javja khere ke daj i rakirla:
"Mursh, mamule!" A joj rakirela: "Nane mursh - kful". jov rakirla: "Davaj-ka
(let us), kon gromk'edyr (zoraledyr) svisnine! (shol'a dela)"
O beng koli svisnind'a, tak i drevendyr o list'a posypalis'. (Kashtendyr
patrя popyne) O rom rakirla: "Ne, kakana tu zaphandle o jakha: kakana me
lava te svish'inav!" I lyja kijo (desto) i mekx'a les adro shero. O beng
phenela: "O, polno, polno, Avela! Na svishine, a to mange jakha po chikat dzhana".
javja ke daj: "Mamule, mursh! Koli lyja te svish'ine, to jakha mirestyr chikatestyr
uxtle isys avri!" I jov kakana pe leste rakirla: "Javen-ka ke tu u gosti!" -
Ne, dyne andre i dzhana i podgine ko shatra, i o chavore prastana, gil'ende:
i o pera nange i kale, syr sapa. I o beng rakirla: "Kon adava prastala?" A jov
uzhe rakirla, o rom: "Adava o jangoly, (angels) pal tro di prastana". I tody
(then) uxt'a t'el'egatyr (urdenestyr - beng) i zabolmochind'a (?) i nas't'a.
№ 6. Beng i phuri (P. 10-11)
Syr zhind'a gazho gad'asa trianda (30) bersh, i nijekhvar jov la na mard'a.
I kamja o beng te rozlydzhal, sop (=so-by) te mar o rom e romn'a, i trijanda
bersh i na proizv'end'a (was failed), i dyja te rovel, i gija. Sustrikinpe (meets)
lesa phurori i phenela: "Soske tu rovesa?" A jov phenela: "Poshla (Gyjan
= 'dzha') tu mandyr! Tu mire gor'oske na posobinesa". A joj phend'a: "Po
so (Why?) tu zhines? Me, mozhet (probably), tere gor'oske posobinava". A jov
i phend'a: "Koli posobinesa, tak me tuke dava sovnakune tyraxa" joj phend'a:
"So zh adasavo?" A jov phend'a: "Trijanda bersh nichim ni zmustiv (sg. masc.
perf., contamination of z-mus-iti causative to mus-iti 'must'
+ z-mut-iti 'to stir'; no way is found to make the Rom beat his wife)
o rom e romn'a te marel". - "O so sy mange adava! Adava me sichas (akana,
soon) kerava". I gija. I javja ke ada gazhi, i phend'a: "Dobry din' (lacho
dyves) tuke!" A joj phend'a: "Zdorov, phurori"" - "Syr tu zhivesa tyre romoresa?
Ti shukar? Ti mard'a jov tut koli?" - "Na, trianda bersh man nijekhvar na mard'a!"
- "Me tuke phenava, so jesh'o (more) fedyr tut avela te zhaline. Syr javela
khere ek feldatyr (from the field), te tu leske de te xal, te phen: jav, me
tut porodava dzhuva! Te le te rodes, te le churi te rikir palo breg (za pazuxoj).
Te jov tut jesh'o fedyr lela te zhaline". joj i gija: "Kaj tyro rom dur paxine?"
A joj phend'a lake: "Gen, okedaj, pe pigoneste (spoted) greste, odava tuke i
prim'eta (sign) sari". joj i gija i javja ke jov i phenela: "Parikerav Devles"...
"Shun, so me tuke, mro chavoro, phenava. So (as) javesa khere te dykh: e romny
dela tuke te xal (xas? - 2 sg.), i phenela: jav-ka, jav-ka, me tut porodava
dzhuva" I dykh: late palo breg avela churi, i joj tut, dykh, kamel te zachinel".
- jov i gija, e gres soxatyr vylyja i phend'a: "Parikirav tut, e phurori: me
tuke pal adava pleskirava, so tu mange adava phend'an". I javja khere. Phenela
pe romn'ate: "Chu-ka mange te xav! Chud'a te xal te joj i phend'a: "De-ka, dzhuva
poprodava!" Pasija te rodel: "Piriris'ov upre mosa". Tol'ko jov piririsija,
i (immediatelly) posh'upind'a (chilad'a) late palo breg, i popyja e churi
- i phenela: "Pe so tuke dava churi?" I lyja la te marel. I e phurori dzhala
i sustrikait' (meets) la o beng, i lydzhala lake o tyraxa. - Pe zherd' chud'a
i podela dural. Joj i phenela, e phuri: "Podjav ke me, mo chavoro, poblizhe
(pashedyr)". Jov phenela: "Na, me, babule, tutyr darava".
№ 7. [E paramys'a palo xoxano dynari] (P. 12-14)
Syr dzhind'a ek kupco barvalo, isys leste but love. Dzhind'a romn'asa duj-dzhine,
i ni sys leste chave. Isys lendyr nadur namastyr'o (monastery), to dzhas pashyl
ofta (7) v'ersty, pirdal trin v'ersty. I ado kupco kyrd'a mosto (phurt):
kon na dzhala, to jone sare les blagodarinepe (bless). I phenela jov pe peskireste
po murdaleste (dynariste): "Dzha tu tel mosto, i shun, ti na (if) lava
kon so te rakirel". I shunela jov, so rakirla manush, a na zhinav savo, i phenela,
so bijanela ada kupcoskiri romny chaves, i so phenela ada chavo, to les o devel
javela te kandel. I javja leskiro dinari khere, i o kupco phenela: "So shund'an?
Ti rakird'a kon so?" A jov phend'a: "Shund'om, so bijand'a tiri romny chaves
i sxala". Ada kupco ado vavir phuvja, palo razny tovary (for different goods),
i priphend'a peskire dinariske: "Pridykh odoj mire romn'a, syr lela te bijanel!"
I lyja te bijanel i bijand'a raklores i zlydzhija po xvat'era (a flat), pa vavir
kher. Odoj bijand'a gazhi, te myja o rakloro. Jov oddyja odo gad'ake but love,
i otchind'a e rakloreske o vast, i zakerd'a odo rat i jand'a, i chud'a ada kupcoskiri
romn'ake ado muj - i phend'a, so kupcoskiri romny isxyja chaves. I chind'a odorik,
ada vavir phu ke ada kupco, so "tyri romny bijand'a chaves i sxyja, tol'ko ekh
o vastoro zauxtyld'om". Kokoro rashitalsa (left his position) k ada kupco i
gija de peskiri strona, eda raklores pesa lyja. I javja odorik i zhenind'ape
(married), i do rakloro uzhe por'adochno (already grown up). Jov pas'ovi i rakirela:
oke mande isy adasavo rakloro, so tol'ko (everything) na mangela e devlestyr,
to o devel les kandela. A joj i phend'a, leskiri romny: "Mek mangela e devles,
sob ada maro sado (garden) te avel rupovi berga (hill)". O rakloro dava mang'a
devles, i jat'a edy lengiri sado rupovi berga. I joj phend'a: "Ne, dava shukar,
mek mangela e devles, sob me te javav ran'asa, a tu rasa". Ada rakloro mang'a
e devles... "Mek kerla jov, mangela e devles, te javav me kralicasa, a tu kralisa
(the queen and the king). (O devel kerd'a, so jov mang'a.) - "Mek mangel devles,
te javav me Masxarjasa". A rakloro phend'a: "Mek javel joj dzhukl'asa, a jov
dzhuklesa". Lyja len pe shvorka (string) i lydzhija. I sosa len kormind'a (charad'a)?
E xachkiresa zharosa (vangaresa). I javja jov da peskiro foro i dophut'ape,
kate isy adasave kupcoskiro kher, kaj leskiri romny e chaves isxyja. I javja
jov ke da kupco i phend'a: "Ti n'e mozhno (may I) mange ke tu nabutka paddyxnut',
(=) t otkhinevav?" I o phend'a: "Mozhno!" Leskiri kupcoskiri romny i, dykhi
pre da rakleste, hond'a dela. (O lakiro di shunela.) jov rakirla pe da kupcoste:
"Ti n'e mozhno tuke te khares ke pe sari polica (police), te javen ke tu p ob'ado
(to dinner)". Jov prikhard'a. Kandyja les i beshle palo skamint. I phuchesa
ada rakleste: "Katyr zhe tu san? Ti sy tut lyl?" (passport) A jov phend'a: "Ugal'ona
sare, katyr me som!" - i phend'a: "Poden mire dzhukleste, ede piri vangara!"
I podyne leske celo (full) piri vangara. I jov phend'a pe dzhukleste: "Xa!"
Jone i phenena: "Razv'e mozhno (if is it possible) te xal o dzhukel o vangara?"
A jov i phenela: "A razv'e mozhno ad'ake peskires chaves te sxal?" (E daj, kupcoskiri
romny, i shund'a adava i sl'ozno (with tears) zachud'ape jasvenca.) "A kadava
manush", pe dzhukleste rakirla, "isys mre dadeste ado pisxarja (v rabotnikax)
i mro dad gija ado vavir phuvja palo tovary (for goods), a leske priphend'a:
"Rakh zhe adatre mirja romn'a, syr lela te bijanel!" A jov lyja, syr tol'ko
bijand'a, jov (immediatelly) lyja raklores po vavir xvat'era (a flat) otlydzhija,
a kokoro - ada savjatyr gad'atyr myja o rakloro, - otchind'a o vast, te chud'a
adro muj kupcoskire romn'ake, i zakerd'a ado rat, i phend'a, so joj isxyja peskires
chaves. Te me i som lakiro chavo, a java kupco isy miro dad, - tak (so) me javjom
akadavo samo (the same). A kada dzhukel mre-dadeskiro sys glavno samo (highest)
dynari. Ti kamen (if you want), so jov jachela manushesa?" I mang'a devles,
- jov jat'a manushesa. I rakirna: "So tu kamesa leske, to dava i ker!" jov leske
prostind'a (excused) pal odava,.. so jov les nikate ni strativ (did not lost
him).